Artykuły

Pierwszy lot balonem z Francji do Pekinu

Grzegorz Wojciechowski

.

       Niezwykle zabawna historia wydarzyła się we francuskim miasteczku d’Auvergne, w listopadzie i grudniu 1783  roku. Mieszkał tam dr  Pres, który był bratem miejscowego plebana, interesował się  żywo  balonowym szaleństwem, które w tym czasie opanowało Francję, dokonywał też wielu rozmaitych doświadczeń z balonami.

       Pragnieniem dr Pres’a było jednak dokonać czegoś niezwykłego, co uczyniłoby go sławnym i dzięki czemu zapisałby się w sposób trwały w dziejach aeronautyki.

       Pewnego dnia ogłosił, że wypuszcza się skonstruowanym przez siebie balonem w bardzo daleką podróż. Zebrało się wiele osób chcących zobaczyć to widowisko. Balon rzeczywiście wzniósł się w powietrze „ w kilku minutach z oczu patrzących zniknoł. Przez kilka dni żadnej o nim wiadomości nie było, aż dnia 4 przeszłego miesiąca [ grudnia – przyp. G. Wojciechowski ], przysłał umyślnego z Puy de Velaydo pomienionych Świadków, aby tam przybyli, gdyż tamże z Balonem swym spuściłsię. Za ich przybyciem, rzekł do nich: Powracam teraz z Stołecznego Chińskiego Miasta Pekinu. Gdy powatpiwać zaczęto, czy jest przy zdrowym rozumie? Pokazał im trzy na to świadectwa w Pekinie podpisane, iedno od dwuch Francuzów, drugie od trzech Anglików, trzecie od pięciu Chińskich Mandarynów. Mówił dalej iak łacniuteńkim y dowcipnym sposobem te daleka podróż odprawił, to iest; Podniosiłsię z swym Balonem, nie tylko nad wszystkie obłoki, ale nad całą Atmosferę Ziemi ( to iest tam gdzie człowiek żyć nie może; y gdzie Powietrzny Balon dla subtelniejszej nierównie nad powietrze tamże materyi, utrzymaćbysię nie mógł ) Gdy więc Ziemia ze swą Atmosferą ( podług Systema Kopernika ) obrotem dziennym obracaiącsię, Chińskie Miasto Pekin właśnie pod iego Balon przeprowadziła, on kalkuluiąc czas obrotu Ziemi na swym Zegarze, zaraz do tego Miasta spuściłsię. Tegoż łacniuteńkiego sposobu użył y na powrót;ale nieco w kalkulacyi pomuliłsię, gdyż zamiast Issoire, trafił do Puy; wszakże każdy wybaczyć powinien ( mówił on daley )że w tak dalekiey podróży, tak mało od terminu zamierzonego chybił”.

       Opis tej podróży podałem w oryginalnej pisowni według „Gazety Warszawskiej Nr 18 z 3 marca 1784 roku.

        Pan Pres jednak, mimo tak dobrych świadectw nawet pięciu chińskich mandarynów, sławy pierwszego aeronauty transkontynentalnego nie uzyskał, nie dano mu wiary w jego wyczyn i okrzyknięto hohsztaplerem. Sam jednak pomysł uznać należy za ciekawy przykład ówczesnej świadomości, będącej wynikiem stanu wiedzy społeczeństwa  końca XVIII stulecia. Ludzkość dopiero wyruszyła w swoją daleką drogę do gwiazd.

Dzieci Ikara. Opowieść o tym jak człowiek zrealizował swoje wielkie marzenie

Inne z sekcji 

Fraszki Jana Zacharskiego: „Moje obserwatorium”

. Jan Zacharski . Długi nos Jeździ po kraju partyjna wierchuszka, Z wydatnym udziałem p. Mateuszka, Który gdy kłamie zabierając głos, To jak u Pinokia ma długi nos. . Wice Pan Prezes swojej publice Opowiada sprośne wice, Przy rechocie sali planuje zabawę, Że raz będzie Zosią , a raz Władysławem. . Liczny rząd Powiada rządowy […]

Chwila liryki. Odsłona trzydziesta – Jerzy Ficowski

. Jan Chudy . 5 sierpnia mija 80-ta rocznica likwidacji, w ramach niemieckiej operacji „Reinhard„ w warszawskim getcie, Domu Sierot prowadzonego przez Janusza Korczaka . Czterogodzinny marsz 200 dzieci na Umschlagplatz , załadunek do wagonów, kilkunastogodzinna jazda i przegonienie od razu dzieci do komory gazowej dopełniły niewyobrażalną tragedię . Natychmiast też narodziła się legenda Starego […]