Artykuły

Chwila liryki. Odsłona pierwsza – Andrzej Mandalian

.

Jan Chudy

 .

Pochylmy się dziś nad wierszem Andrzeja Mandaliana .

.

Był raczej zapoznanym w powszechnej świadomości  poetą , prozaikiem , tłumaczem i scenarzystą filmowym . Język polski był właściwie jego trzecim – po ormiańskim i rosyjskim . Urodził się w 1926 r.  w Szanghaju gdzie jego rodzice prowadzili rewolucyjną agitację z ramienia Kominternu , od 1927 mieszkał w ZSRR skąd repatriował się z matką w 1947 r.  ( w czasie Wielkiej Czystki oboje rodziców  aresztowano , ojca rozstrzelano a matka wyszła z obozu po wojnie ) . Studiował medycynę w Moskwie zdobywając dyplom już w Warszawie w 1951 r. Pisał wiersze jeszcze w ZSRR po rosyjsku i w duchu epoki . W Polsce został czołowym „pryszczatym” poetą polskiego socrealizmu . Do jego najbardziej znanych wtedy utworów należą „ Pieśń o walce klasowej” czy wiersz „ Towarzyszom z bezpieczeństwa”. Po październiku przeżył otrzeźwienie polityczne , zaniemówił jako poeta i zajął się tłumaczeniami i pisaniem scenariuszy filmowych. W latach 70-tych działał już w opozycji publikował też w obu obiegach  prozę . Wrócił też do poezji wydając w 1976 r. tomik „Krajobraz z kometą” , w 1981 r. „ Egzorcyzmy „ a w 2002 r. „ Strzęp całunu”. Uprawiał lirykę głęboko osobistą , refleksyjną , wyciszoną i egzystencjalną . Wiersz który zaprezentuję pochodzi z wydanego w 2007 r. tomiku ” Poemat odjazdu „ który był nominowany do nagrody literackiej „ Nike „ w 2008 r.

Andrzej Mandalian zmarł 24 listopada 2011 r.

.

Andrzej Mandalian

 

MODLITWA  ZA  UPADŁYCH  ANIOŁÓW

 .

Czy ktoś mi to wreszcie powie ?

 

Ktoś mi powie , co się stało z tymi

dziewczynkami od pierwszej komunii     

umajonymi tak kwietnie ?

 

Gdzie się podziały jasne czoła ich rojeń ?

i ten chmurny blask oczu

znad stromych łuków policzków ?

 

W jaką stopiła się smołę łagodna słodycz ich rysów –

i terakotowe barwy

z których rzeźbiono anioły ?

Czyżby zaprawdę

wystarczyło tych paru zaledwie lat

żeby utracić wiarę ?

 

Tak całkiem ?

 

A wraz z nią i to wszystko

co nas z nią jednało ?

Czyżby było już po nas ? …

 

                    *

 

Nie , nie płaczmy za niewinnością ,

jeszcze nam wróci na starość ,

przed samym zejściem w ciemność .

 

Jeszcze się da nam we znaki …

 

Nie , nie pytajmy życia ,

wierne było nam , czy niewierne ,

nie zbywajmy się złudzeń …

 

Bądźmy dobrej myśli i –

bądźmy …

 

Bądźmy dobrzy dla aniołów ,

tych przydrożnych i polnych .

aniołów śmiechu i smutku ,

aniołów mocy i pustki ,

aniołów wszystkich czterech wymiarów .

 

Bądźmy dobrzy dla bytów czystych .

Tak , padają pod naszym ciężarem ,

tak , padają zawsze wraz z nami –

 

bądźmy …

.

Słowo od Jana Chudego

Chwila liryki. Odsłona siódma – Joanna Kulmowa

Inne z sekcji 

Chwila liryki. Odsłona trzydziesta – Jerzy Ficowski

. Jan Chudy . 5 sierpnia mija 80-ta rocznica likwidacji, w ramach niemieckiej operacji „Reinhard„ w warszawskim getcie, Domu Sierot prowadzonego przez Janusza Korczaka . Czterogodzinny marsz 200 dzieci na Umschlagplatz , załadunek do wagonów, kilkunastogodzinna jazda i przegonienie od razu dzieci do komory gazowej dopełniły niewyobrażalną tragedię . Natychmiast też narodziła się legenda Starego […]

Wiersze Jana Zacharskiego: „Festiwal nienawiści”

. Jan Zacharski . Festiwal nienawiści   Rzekł Jacek Kurski będąc w łazience, Ja to od kłamstwa umywam ręce, Więc lustereczko, powiedz mi przecie Że jestem najbardziej prawdomówny w świecie. Moją odpowiedź niewątpliwie znasz, Że z ciebie jest największy łgarz. Jest jeszcze jedna szansa duża, Gdy Pinokio kłamał, nos mu się wydłużał, Ty jesteś jednym […]