Historia

O tak zwanej „polityce historycznej”

. Grzegorz Wojciechowski .   Historia zawsze była płaszczyzną walki ideologicznej pomiędzy różnymi siłami politycznymi, niestety tak jest i obecnie, chociaż trzeba przyznać, że po dojściu do władzy Prawa i Sprawiedliwości, owa walka polityczna zaczyna przybierać wręcz karykaturalne wymiary. Jest rzeczą oczywistą, że w czasach Polski Ludowej wiele, a nawet bardzo wiele, niewygodnych politycznie faktów […]

Żołnierze wykleci czy przeklęci cz. III.

. Prof. dr hab. Zbigniew Wiktor . Obecnie tym aktom terroru niektórzy nadają wielkie cechy bohaterstwa, gdyż nie poddali się, byli niezłomni i do końca walczyli z „nowym okupantem” i jego „pachołkami”. Nic bardziej błędnego, akty te są  i pozostają zbrodniami, a próby ich zafałszowania są wyrazem  obłudy historycznej i wprowadzania w błąd opinii publicznej. […]

Żołnierze wykleci czy przeklęci cz. II.

Na zdjęciu Romuald Rajs – „Bury” . Prof. zw. dr hab. Zbigniew Wiktor Emeryt. Prof. Uniwersytetu Wrocławskiego . Niniejszy tekst otrzymaliśmy, z przeznaczeniem do publikacji, z Dolnośląskiego Oddziału Związku Weteranów i Rezerwistów Wojska Polskiego. Ze względu na znaczną jego objętość, aby ułatwić czytelnikom zapoznanie się z nim, podzieliliśmy go n cztery części. Redakcja „LDŚl” . […]

Żołnierze wyklęci czy przeklęci cz. I.

. Prof. zw. dr hab. Zbigniew Wiktor Emeryt. Prof. Uniwersytetu Wrocławskiego . Niniejszy tekst otrzymaliśmy, z przeznaczeniem do publikacji, z Dolnośląskiego Oddziału Związku Weteranów i Rezerwistów Wojska Polskiego. Ze względu na znaczną jego objętość, aby ułatwić czytelnikom zapoznanie się z nim podzieliliśmy go n cztery części. Redakcia „LDŚl” . W lutym 2011 r. prezydent B. […]

Tajemnica mistrza Gutenberga

. W. Zambrzycki . ( „Naokoło Świata” nr 55 listopad 1928 r. ) . Powszechnie panuje przekonanie, że ojcem sztuki drukarskiej jest Johannes Gutenberg z Moguncji. Nie mniej jednak istnieje i inna, holenderska wersja, dotycząca autorstwa tego wynalazku, według niej pierwszym był pewien księgarz z miasta Haarlem Wawrzyniec ( Laurentius ) Coster. Cała historia, jak […]

Moralno-polityczne znaczenie powstania warszawskiego

. Tomasz Arciszewski . Dwa układy określiły naszą tragedię i – tragedię Europy w ciągu ostatnich lat dziesięciu: pakt Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939 r. i umowa w Teheranie z grudnia 1943 roku. Spisek sowiecko-niemiecki kosztował świat 50 milionów istnień ludzkich i spowodował olbrzymie straty materialne. Nas, Polaków, dotknął najpełniej i najboleśniej: z górą 6 milionów obywateli zginęło w walkach na wszystkich frontach świata, w niemieckich […]

Z Pobytu II Brygady w Rosji

. Kazimierz Pużak . Spośród wydarzeń, które przed dwudziestu laty poprzedziły powstanie Niepodległego Państwa polskiego, przejście II Brygady Legionów Józefa Hallera pod Rarańczą i jej marsz w kierunku Ukrainy, należą niewątpliwie do najważniejszych i poniekąd przełomowych. Albowiem należy pamiętać, że decyzja II Brygady przerwania się z bronią w ręku przez pierścień otaczających ją wojsk austriackich wypadła w chwili, gdy Niemcy stanęły […]

Socjaliści w Legionach

. Jan Krzesławski ( Jan Cynarski ) . Legiony powstały wskutek zjednoczenia usiłowań dwóch obozów – socjalistycznego i narodowo-niepodległościowego [1] – stworzenia podstaw do sformowania siły wojskowej w celu wywalczenia niepodległości kraju. Usiłowania te były odrębne i wzajemnie od siebie niezależne. Zjednoczenie nastąpiło dopiero w obliczu wojny. Każdy bezstronny obserwator, interesujący się w latach 1911-1914 strzelcami, drużynami, związkami i innymi organizacjami […]

„Mniejsze zło” – Hitler

. „Nowe Życie” nr 12 z 30 czerwca 1939 r. Emanuel Szerer . Jesteśmy obecnie świadkami osobliwego zjawiska. Nasi ultra-„narodowi” patrioci wyłażą wprost ze skóry, by wykazać, że wrogiem Polski jest nie Hitler i nie hitleryzm, ale w ogóle Niemcy. Ba, w swoim nacjonalistycznym zaślepieniu doszli ci ludzie nawet do tego, że głoszą już, iż dla Polski LEPSZY […]

Jak umierał [ Antoni ] Zdanowski

. Stefan Stamirowski . Wśród działaczy socjalistycznych, aresztowanych przez bezpiekę w czerwcu 1947 roku pod pozorem wykrycia „kierowniczego centrum WRN”, znajdował sie Antoni Zdanowski. Jak wiadomo, Zdanowski, wybitny przywódca robotniczego ruchu zawodowego, był przez długie lata sekretarzem generalnym Związku Robotników Przemysłu Tytoniowego, ponadto redaktorem „Robotniczego Przeglądu Gospodarczego”, oficjalnego miesięcznika Komisji Centralnej Związku Zawodowych oraz zastępcą sekretarza […]

Jak umierał [ Józef ] Dzięgielewski

. Stefan Stamirowski . [ Na zdjęciu Józef Dzięgielewski ] W dniu 19 listopada 1948 roku Rejonowy Sąd Wojskowy w Warszawie ogłosił wyrok w tzw. sprawie WRN. Był to właściwie proces wytoczony Polskiej Partii Socjalistycznej. Sześciu było oskarżonych, sześciu zostało skazanych: Kazimierz Pużak i Tadeusz Szturm de Sztrem na 10 lat więzienia, po zastosowaniu amnestii złagodzono im karę […]

Jak umierał [ Kazimierz ] Pużak

. Stefan Stamirowski . Przebywałem z Pużakiem w jednej celi w więzieniu w Rawiczu. Zapamiętałem dokładnie jego opowiadania, m.in. jego relację z okresu po wejściu wojsk sowieckich do Polski. Kazimierz Pużak, były poseł na Sejm w latach 1919-1935, sekretarz Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS od roku 1921, przewodniczący Rady Jedności Narodowej w podziemnej Warszawie – był jednym z szesnastu przywódców Polski Podziemnej, których władze […]

Aleksander Sulkiewicz ( 1867 – 1916 )

. Jan Cynarski ( Krzesławski ) . ALEKSANDER SULKIEWICZ (1867-1916) (pseudonimy: Michał, Mały, Tatar, Kizia, Robert, Smolak, Przybylski) [1937] . Aleksander Sulkiewicz (ściślej mówiąc Iskander Mirza Duzman Beg Sulkiewicz) urodził się 8 grudnia 1867 roku na Suwalszczyźnie w Skirsobolach, w rodzinie mahometańskiej, z rodziców Aleksandra i Rozalii z Kryczyńskich. Pochodził z muzułmańskich Tatarów, od końca średniowiecza osiadłych w Polsce, spolszczonych od dawna, […]

Ze wspomnień o Aleksandrze Sulkiewiczu ( tow. Michale )

. Jan Cynarski ( Krzesławski )   Jedną z najbardziej legendarnych postaci dawnej przedwojennej PPS jest bezspornie tow. Michał (zwany inaczej Michałem Czarnym albo Tatarem). Kto z PPS-owców nie znał i nie pamięta tego arcykonspiratora, od którego tylu młodych uczyło się sztuki konspiracji? Dzisiaj, gdy zwłoki jego uroczyście przywieziono do Warszawy z pobojowiska ma Wołyniu, jego postać staje w pamięci […]

Kazimierz Pużak. Szkic życiorysu ( cz. II )

. Zygmunt Zaremba . W październiku 1918 roku Kazimierz Pużak jest już na gruncie warszawskim. Wchłania go od razu wir przygotowań do zrzucenia okupacji niemieckiej i powołania Pierwszego Rządu Ludowego w Lublinie. W grudniu tegoż roku pierwszy jawny zjazd PPS w Warszawie powołał go do Centralnego Komitetu Robotniczego PPS. Przy wyborach do Sejmu Ustawodawczego Pużak został wybrany na posła […]

Kazimierz Pużak. Szkic życiorysu ( cz. I )

. Zygmunt Zaremba . Na przedmieściu Tarnopola, w rozłożystej gospodarskiej chacie, krytej słomą, 26 sierpnia 1883 roku, właścicielom gospodarstwa, Wojciechowi Pużakowi i jego żonie, Ukraińce, Marceli z Hrycynów, urodził się syn. Nadali mu imię Kazimierz. Wychowali, jak starczyło środków. Nie było ich za wiele, ale mieli ambicję dania chłopakowi wykształcenia. Posyłali do szkoły początkowej, potem do gimnazjum. Młody […]

Tajny komunikat KPP. Przygważdżamy komunistyczne oszczerstwa

. Zygmunt Zaremba . Od kilku tygodni w kolach robotniczych rozchodziła się wiadomość o sensacyjnym komunikacie Kompartii w sprawie Tadeusza Żarskiego. Komunikat miał być „wewnętrzny”, dla członków KPP, ale dziwnym trafem o treści jego szeroko informowano, szczególnie pepesowców. Informacje te, szerzone przez komunistów, przybierały coraz bardziej fantastyczną postać oskarżeń pod adresem czołowych działaczy PPS, których jakoby Żarski miał „sypać”. […]

Opowieść o krwawo stłumionym buncie czeladników krawieckich we Wrocławiu, który wybuchł wiosną 1793 roku

. Grzegorz Wojciechowski . We Francji już od czterech lat trwała walka nowego burżuazyjnego porządku ze starym feudalnym. Idee polityczne jakie rozprzestrzeniły się  w wyniku wybuchu rewolucji francuskiej, rozniosły się niemal po całej Europie, dotarły też do niezwykle konserwatywnych, będących jednym z filarów europejskiego feudalnego porządku społecznego Prus, w tym także na Śląsk. Zaczęły docierać […]

Czerwone Harcerstwo TUR

Władysław Uziembło . Czerwone Harcerstwo powstało w Polsce w 1926 roku jako przeciwwaga ZHP, przechodzącego coraz wyraźniej na prawicowe pozycje. W miesięczniku „Gromada” pisał na ten temat przewodniczący Czerwonego Harcerstwa Stanisław Dubois: „W roku 1919 harcerstwo w pogoni za korzyściami płynącymi z aparatu państwowego, opanowanego przez endecję (a obecnie przez sanację), poczęło żeglować do obozu polskiej reakcji, w którym poczuło się dobrze, bo […]

W „Robotniku” na Wareckiej

. Józef Tadeusz Mieszkowski . W mieszkaniu [ Stanisława ] Dubois na flory zasadniczo zbierali sie tylko uczestnicy koła samokształceniowego Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej, natomiast większość innych zebrań organizacyjnych tudzież wszelkie czynności ZNMS dopełniały się w dwóch innych punktach Warszawy, mianowicie w domach na Wareckiej 7 i w Alejach Jerozolimskich 6 Oba te domy winienem […]

Pierwszy strajk w Polsce [ 1690 r. ]

. Walka o byt jest dawna jak człowiek. Walka o wartości społeczne, o znośne warunki życia, pracy i o sprawiedliwie przyznawaną płacę są tak dawne, jak dawny jest wyzysk, panowanie pieniądza i białe niewolnictwo robotnika. Rozwój wielkiego przemysłu, którego narodziny przypadły na wiek XVIII, poza wywołaniem kompletnego przewrotu w dziedzinie gospodarczej i społecznej, stał się źródłem wielu zjawisk nieznanych uprzednio ludzkości. Na […]

Warszawa w ogniu powstania ( cz. II )

. Zygmunt Zaremba . Społeczne i polityczne cele powstania . W ciągu czterech lat konspiracji wypracowany został społeczny i polityczny program Polski Podziemnej. Znalazły w nim wyraz te wszystkie przemiany społeczne i polityczne, które przyniosła wojna i okupacja, narzucając wszystkim konieczność realizowania gospodarki i polityki, jakie dotychczas głosiła tylko demokracja pod przewodem partii socjalistycznej. Tuż przed powstaniem, 26 lipca, zasady te […]

ONR pod pręgierzem

. „Robotnik w walce” nr 7 z 5 grudnia 1943 r. . Grupki „narodowo-radykalne”, zachęcone pierwotnymi sukcesami Mussoliniego i Hitlera, pozostały wierne swym zasadom skrajnego nacjonalizmu, zaborczości i taktyce sięgania po władzę przy pomocy bezceremonialnej demagogii, wspieranej przez bojówki. Ten hitlerowski pomiot w samym zaraniu konspiracji rozpoczął kampanię tak plugawą i graniczącą z denuncjatorstwem, że przyjęliśmy zasadę po prostu niereagowania […]

Tragedia polskiego lasu

. Zygmunt Zaremba .   Polski las ma swoją bohaterską i romantyczną tradycję. Krył swymi konarami oddziały powstańców 1863 roku, udzielał pewnej ostoi partyzantce Armii Krajowej w ostatniej epoce. Jest ciągle otwarty dla wszystkich, którym stało się ciasno na ulicach miast czy na drogach wsi polskich. Ku niemu zwracają się oczy, gdy ginie ostatnia nadzieja normalnego urządzenia […]

Rozwiązanie kwestii hiszpańskiej

. S. Wierzański . A jednak Hiszpanię opuścili wszyscy… Hiszpanię ludową. Nie pomogły sympatie proletariatu wszystkich bodaj krajów ani bohaterskie czyny armii republikańskiej, która została wreszcie bez broni, ściślej, bez amunicji i bez dopływu nowego żołnierza-ochotnika. Ochotnik ten ciągnął do Hiszpanii ze wszystkich stron świata, by bronić demokratycznej republiki hiszpańskiej przed zalewem faszyzmu-hitleryzmu i najazdem włosko-niemieckim. W […]

POWSTANIE DAGESTAŃSKIE 1877 roku

. P. Żukowski . Tekst, który prezentujemy został opublikowany w miesięczniku „Przeszłość” ( nr 9 z 1935 r. ); jego autorem jest P. Żukowski – niestety nie udało się na razie ustalić nic istotnego o jego autorze. Artykuł pisany jest dość ubogim językiem i chaotycznie, nie mniej jednak przedstawia istotną wartość poznawczą, mało jest bowiem […]

Niezapowiedziana wizyta Chruszczowa w Warszawie 19 października 1956 r.

. Polski Październik 1956 roku . 19 października 1956 roku przyleciała do Warszawy niezapowiadana delegacja partyjno-państwowa ZSRR pod przewodnictwem tow. Nikity Chruszczowa, oprócz niego w jej składzie byli między innymi: Anastas Mikojan wówczas członek Prezydium Biura Politycznego KC KPZR, i wicepremier; Wiaczesław Mołotow – między innymi minister spraw zagranicznych; Łazar Kaganowicz – członek Prezydium Biura […]

76 rocznica Powstania Warszawskiego. Zaczęło się na Żoliborzu

. Wojciech W. Zaborowski . To już 76 lata mijają od wybuchu Powstania Warszawskiego. Z każdym rokiem coraz mniej wśród nas uczestników tego wolnościowego zrywu, z każdym rokiem również coraz częściej zaludniają cmentarze świadkowie owych wydarzeń, którzy wówczas byli małymi dziećmi, dziś zaś dochodzą w swym życiorysie ósmego krzyżyka. To m.in. dlatego, mimo iż rocznica […]

„Zimmermanniada” „Moja Baba” – skrót z komentarzem „Naprzodu” ( III )

. „Moja pani”. . „Przyczynek do psychologii księżych gospodyń” . . (Ks. prof. Zimmermanna rozprawa habilitacyjna).* *[ W tym miejscu „Naprzód” przesadził, z cała pewnością nie jest to rozprawa habilitacyjna, aczkolwiek cały dorobek naukowy ks Zimmermanna jest wyjątkowo ubogi. Która z jego nielicznych prac była habilitacją? W tym czasie było ich zaledwie kilka, i choćby […]

„Zimmermanniada” na Uniwersytecie Jagiellońskim, czyli wojna o „Moją Babę” 1910-1911 ( II )

Demonstracya przeciw ks. Zimmermannowi. . Młodzież akademicka przeciw agitatorowi na katedrze uniwersyteckiej. . Niedopuszczenie do pierwszego wykładu ks. Zimmermanna. — Protest przeciw fałszowaniu nauki. . ( Pisownia według oryginału ) . Młodzież uniwersytetu krakowskiego urządziła wczoraj demonstracyę przeciw wykładom ks. Kazimierza Zimmermanna, świeżo zamianowanego profesora „ nauk (!?) chrześcijańsko – społecznych“ (?!). A żeby zrozumieć […]

Początki konspiracji narodowej w powiecie opoczyńskim

. Dr Mirosław Małecki .                              Z dziejów konspiracyjnego Ruchu Narodowego.                          Początek konspiracji narodowej w powiecie opoczyńskim. . Od lat przedwojennych na terenie ówczesnego powiatu opoczyńskiego, prężnie rozwijał się ruch narodowy. Dominował on na terenie całego powiatu ,na którym działał Władysław Pacholczyk. Ten urodzony w 1903 roku w Jeżowie powiat Końskie, działacz Stronnictwa […]

Lipara – miejsce politycznego zasłania

. Grzegorz Wojciechowski . Kazimierz Czapiński, w swojej pracy o faszyzmie ( „Faszyzm współczesny”’) wydanej w Warszawie w roku 1932, wspomina o obozie dla internowanych antyfaszystów na wyspie Lipara, należącej do wulkanicznego archipelagu Wysp Liparyjskich, znajdujących się na Morzu Tyrreńskim na północ od Sycylii. Warto więc wspomnieć nieco więcej na ten temat. Wyspy Liparyjskie już […]

„Wielki, genialny, majestatyczny”. Stalinowski obłęd w Sowietach

. W roku 1935 „Tydzień Robotnika” pisał o VII Wszechzwiązkowym Zjeździe Rad i kulcie jednostki tow. Józefa Stalina, przedstawiając pewne przykłady niewiarygodnej wręcz miłości do wodza Kraju Rad. Warto przeczytać mogą nadejść podobne czasy. Kto wie? Redakcja . „Tydzień Robotnika” nr 15 z 17 marca 1935 r. . Robotnicy polscy oceniają dobrze wielki, rewolucyjny wysiłek […]

Stefan Żeromski podczas rewolucji 1905 roku

. Jan Krzesławski [ Wspomnienie ] . O. Żeromskim po upływie dziesięciu lat od jego śmierci dużo pisano – nie tyle o jego twórczości, co o życiu. Niektórzy usiłują zeń uczynić reakcjonistę ! twierdzą, że ewolucja jego poglądów szła ku nacjonalizmowi. Przeczy temu „Przedwiośnie”, ostatni akord jego twórczości, ostatnie ’Ostrzeżenie przed zbliżającą się może burzą. […]

Narodowa Organizacja Wojskowa i Narodowe Siły Zbrojne w Przysusze

. Dr Mirosław Małecki . Najbardziej rozwiniętą organizacją zbrojnego podziemia w regionie przysuskim  w latach 1939-połowa 1944 była NOW i następnie NSZ. Struktury NOW tworzyli lokalni działacze SN sierż./ppor. Władysław Pacholczyk z Opoczna do stycznia 1940 r. (przeniesiony do KG NOW) i sierż./ppor. Marian Suskiewicz z Drzewicy (1907-1943 Białaczów). Większość obszaru regionu przysuskiego była podporządkowana […]

Skandal na Górze Athos

. Grzegorz Wojciechowski . Pamiętam, jak pod koniec XX wieku zawitałem służbowo do Salonk, kiedy wsiadłem do taksówki, miejscowy taryfiarz wziął mnie za rosyjskiego popa, który powracał ze św. Góry Athos. Niestety na Athos nie miałem czasu, ani możliwości się wybrać, ale wszystko jest jeszcze przede mną. Kilka lat temu wpadł w moje ręce ciekawy […]

Kim pan jest kapitanie „Tom”? cz.3

. Dr Mirosław Małecki . Wróćmy do kapitana „Toma”. W połowie 1944 roku  zaczął przyglądać się mu Władysław Pacholczyk. O ile  Hubert Jura był bardo użyteczny dla struktur NSZ załatwiając środki transportu, ausweisy, przepustki, znaki rejestracyjne, kupony na benzynę i smary, o tyle jego częste kontakty z gestapo kazały zachowywać daleko idącą ostrożność przy kontakcie […]

Kim pan jest kapitanie Tom? – cz.2

Na zdjęciu Israel Ajzenman . Dr Mirosław Małecki . 25 stycznia odbył się pogrzeb ofiar napadu w Drzewicy. Sprawa stała się głośna i III Obwód GL w Radomiu zerwał kontakty z oddziałem „Lwy”. Na Izraela Ajzenmana wydano wyrok śmierci za rabunki i zbrodnie. W lutym na połączone oddziały „Lwa” i „Stacha” spadła wyprawa żandarmerii niemieckiej […]

Jak żyli więźniowie w Berezie Kartuskiej?

. „Robotnik” nr 349 z 27 września 1934 r. . Jak  żyli więźniowie w  Berezie Kartuskiej? . Niewiele  wiadomości o losie  „izolo­wanych” przedostało się przez odrutowane parkany Berezy Kartuskiej, ale i te wystarczyły, by uwaga ogółu zwróciła się w stronę domeny wojewody Kostka-Biemackiego.  Dzienny  koszt  wyżywie­nia. wynoszący 28 groszy, sprawa więź­nia Nr. 18, jego pobytu […]

Anatol France. Cezar Borgia

. Anatol France CEZAR BORGIA. . Ród Borgiów potrzebny był, by stać się żywym świadectwem, do czego zdolne jest zwierzę ludzkie, gdy jest potężne i niczym nieskrępowane. Ci zromanizowani Hiszpanie nie przyszli na świat z innym sercem, z inną duszą, niż ogół śmiertelnych. Choć przywykli do zbrodni, nie oderwali się zupełnie od społeczności ludzkiej, z […]

Polski Październik 1956 r. Przemówienie Władysława Gomułki w dniu 24 października

. To był pełen nadziei czas, jak okazało się, w bardzo dużej części zawiedzionych. „Polski Październik” nie przyniósł tego co oczekiwała większość Polaków, pozostał symbolem niespełnionych społecznych pragnień. Na naszych łamach będziemy publikować dokumenty, wspomnienia i artykuły na temat wydarzeń roku 1956. Poniżej prezentujemy przemówienie tow. „Wiesława” wygłoszone na Placu Defilad w Warszawie, był to […]

Delhi w 1857 roku

Opis starego i nowego Delhi „Czas” 1957, nr 163       Na przestrzeni 48 kilometrów wzdłuż prawego brzegu Dżamny, piętrzą się ogromne ruiny do różnych należące wieków. Widać tam pałace, warownie, kolumny,  kościoły i grobowce, nad któremi wyrastają kopuły i minarety świetniejące blaskiem kolorów. Obok pomników wzniesionych przez Patanów, znaleźć tam można i inne odznaczające […]

Zamek Gryf w Gryfowie Śląskim

. Grzegorz Wojciechowski .   Nieopodal miasteczka  Gryfów na wzgórzu Proszówka wznoszą się ruiny starego piastowskiego zamku Gryf. Przez wiele stuleci, aż do 1945 roku był on związany z możnym śląskim rodem Schaffgotschów. Początek historii tego zamczyska okryty jest płaszczem tajemnicy. Przyjmuje się, że w XII wieku znajdował się na tym wzgórzu jakiś punkt obronny, […]

Tajemnice kamieni szlachetnych. Diamenty

. Maria Florkowa . Tajemnica kamieni szlachetnych „Lotos” nr 1 z 1936 . Diamenty, zdobyte drogą gwałtu, rabunku lub podstępu przynoszą nieszczęście zamiast powodzenia. Ich wewnętrzna siła działa wyłącznie w kierunku zdemaskowania zbrodni swych nowych właścicieli. Może więc dlatego Arabowie, słynni z zamiłowania do oszustw i rozbojów, diamenty uważali za płód jadowitych wężów, bowiem podobnie, […]

Z dziejów kłodzkiej twierdzy. Dwa serca przeciw koronie

. Grzegorz Wojciechowski   Z murami ogromnej kłodzkiej twierdzy wiąże się pewna niezwykle romantyczna historia. Jest ona jako żywo wyjęta z fabuły filmu z gatunku płaszcza i szpady, co też spowodowało zainteresowanie nią wielu pisarzy, a także filmowców. Jest ona częścią historii życia barona Friedricha von der Trencka i jego miłości do siostry cesarza Fryderyka […]

Wrocław w lipcu 1945 roku

. Longin Wojciechowski  . Prezentujemy wspomnienia wrocławskiego dziennikarza red. Longina Wojciechowskiego ( 1926-2011 ), który w lipcu 1945, jako dziewiętnastoletni młody człowiek, przyjechał do Wrocławia, aby szukać lepszych warunków do życia. Redakcja  . Dziwne to było miasto. W zasadzie dzielnica, od której rozpoczynaliśmy zwiedzanie nie była zburzona, ale zniszczenia były widoczne na każdym kroku. Brak […]

Starożytne obżartuchy i mizeracy

. Grzegorz Wojciechowski . Problemy z jedzeniem towarzyszą rodzajowi ludzkiemu już od zarania naszych dziejów. Zawsze byli ci co jeść lubili i nadużywali tej przyjemności i ci, którzy nie przepadali za nim , uważając je za przykry obowiązek. Tak też było i w czasach starożytnych, warto więc prześledzić ten problem w tamtej epoce. Pewną wiedzę, […]

Ustawa Rządowa czyli Konstytucya 3 maja 1791 r.

. Ustawa rządowa 3. maja 1791. STANISŁAW AUGUST z bożej łaski i woli narodu król polski, WIELKI KSIĄŻE LITEWSKI, RUSKI, PRUSKI, MAZOWIECKI, ŻMUDZKI, KIJOWSKI, WOŁYŃSKI, PODOLSKI, PODLASKI, INFLANTSKI, SMOLEŃSKI, SIEWIERSKI I CZERNIECHOWSKI WRAZ Z STANAMI SKONFEDEROWANEMI W LICZBIE PODWÓJNEJ NARÓD POLSKI REPREZENTUJĄCEMI. Uznając, iż los nas wszystkich od ugruntowania i wydoskonalenia konstytucyi narodowej jedynie zawisł, […]

Rewolucja na Haiti. List gen. T. Louverture do Dyrektoriatu Republiki Francuskiej

 . List generała Toussaint  Louverture z dnia 15 Brumaire ( 6 listopada ) 1798 roku do Dyrektoriatu Republiki Francuskiej „Gazeta Korespondenta Warszawskiego y Zagranicznego” nr 89 z 7 listopada 1800 r. .   OBYWATELE  REPREZENTANCI  ! . Czy spodziewaliście się gdy nominowanie Gen: Hedouville do rządu wyspy S. Domingo kazało się spodziewać szczęścia mieszkańców tego […]

Tacy maleńcy na łupinie orzecha stojąc. Odyseja rodzaju ludzkiego

  Grzegorz Wojciechowski Bogusław Andrzej Dębek. Europejczycy. Słowianie, seria Początki Ludów, wydawnictwo Bellona, Warszawa 2019 r., s. 295.       Rzadko się zdarza, że książka traktująca o przeszłości i to tej nawet bardzo odległej, opowiada w dużej mierze o przyszłości, tak właśnie jest z książką Bogusława Andrzeja Dębka Europejczycy. Słowianie.  Nie sposób czytając ją nie oddać […]

Garibaldi na Sycylii. List z Milazzo do przyjaciela

   . W cyklu dokumenty historyczne, prezentujemy list Aleksandra Dumas, który był naocznym świadkiem walk o twierdzę w Milazzo stoczonej przez oddziały Garibaldiego z wojskami Królestwa Obojga Sycylii. Aleksander Dumas . W 1860 roku G. Garibaldi wylądował wraz ze swoim, liczącym 1000 ludzi oddziałem na Sycylii, jego celem było zniszczenie Królestwa Obojga Sycylii i zajęcie […]

Wiosna Ludów na Sycylii. Zdobycie Mesyny przez gen. Filangieri

Zdobycie Mesyny przez gen. Filangieri   W cyklu dokumenty historyczne, prezentujemy dramatyczną relację z walk o Mesynę w czasie sycylijskiej „Wiosny Ludów”. Pisownia według oryginału   Gazeta Warszawska Nr 260 z 30.09.1848 r.   Journal des Debates podaje następujący list, przysłany do niego wprost z Sycylii pod datą 7 go września b.r.. „Od czterech dni […]

Ogólnopolska Konferencja Historyczna Stowarzyszenia „Pokolenia”. Wrocław 17.11.2018

17 listopada 2018 roku odbyła się we Wrocławiu Ogólnopolska Konferencja Historyczna Stowarzyszenia „Pokolenia”.  Organizatorzy konferencji, przygotowali dwa tematy wokół, których toczyła się dyskusja: „Ruch młodzieżowy w niepodległej Polsce 1918-2018” oraz „70-lecie Kongresu Jedności Młodzieży. Konferencje prowadziła przewodnicząca Rady Dolnośląskiej Stowarzyszenia „Pokolenia” Bożena Bamwenda. Referaty, które w dużej mierze były związane z osobistymi odczuciami prelegentów, którzy […]

Murzyni w Wojsku Polskim – 1920 r.

.   Murzyni w armji polskiej.     W ostatnich latach miała Warszawa w swoich murach dwóch murzynów. Obaj byli służącymi w jednej z kawiarń sezonowych i zaskarbiali sobie sympatię gości pracowitością i uczynnością,  Zżyli się oni z gośćmi kawiarnianemi i z Warszawą samą dzieląc z nią dolę i niedolę, Gdy miastu naszemu zagrażać zaczęło […]

Okoliczności śmierci generała Kazimierza Pułaskiego

.   Co się zaś tyczy ostatnich chwil życia Pułaskiego, jenerał Lafayette, tak mi opowiadał: „Dnia 9 października 1779 roku, hrabia d’Estaing, dowodzący wojskiem francuzkiem i amarykańskiem, zdobył redutę Ebenezer, i utkwił tam dwie chorągwie. Mgła trwająca przeszkodziła dalszych korzyści. Pułaski zaś na czele swojej kawaleryi, gdy mniemał, iż przez wyłom, będzie się mógł dostać […]

Powstanie sipajów w Indiach. Wstrząsający dokument

Opis egzekucji powstańców indyjskich   Przedstawiamy wstrząsający dokument – relacje naocznego świadka z egzekucji  Hindusów w czasie powstania przeciw panowaniu brytyjskiemu w latach 1857-1858. Redakcja      List z Firozepur z 13 czerwca w Lahore Chronicie mówi: Dziś rano odbyła się egzekucya 12tu buntowników z b. 45go pułku. Wezwano wszystkie rozporządzalne wojska i cywilną służbę, […]

74 rocznica mordu w Zaleszanach dokonanego przez bandę „Burego”

Niedawno minęła 74 rocznica ludobójstwa jakiego dopuścił się idol polityczny pana prezydenta Dudy „Bury”. Lewica uczciła pamięć pomordowanych mieszkańców wioski. Poniżej prezentujemy materiał z tej uroczystości, zamieszczony na portalu partii RAZEM. . „Przełom stycznia i lutego 1946 roku był tragiczny dla prawosławnych mieszkańców wsi: Zaleszany, Puchały Stare i Zanie. Wtedy to oddział „Burego” zamordował 79 […]

Sympozjum o Korei w Centrum Weterana

  . Na łamach naszego portalu publikujemy dwa teksty o udziale polskich dziennikarzy w misji w Korei, są to wspomnienia red. Michała Żywienia oraz red. Stanisława Łapety. W dniu 18 listopada 2019 r. w Centrum Weterana odbyło się Sympozjum poświęcone udziałowi Polaków w Komisji Nadzorczej Państw Neutralnych (KNPN) w Korei. Rozpoczęło się ono od symbolicznego […]

„Rzecz o Związku Młodzieży Socjalistycznej – ani pamflet, ani laurka”

. Stowarzyszenie Pokolenia. Krajowa Komisja Historyczna Rzecz o Związku Młodzieży Socjalistycznej – ani pamflet, ani laurka Warszawa 2002   Spis treści Od Komitetu Redakcjnego ……………………………………………………….. 5 S t u d i a   i   R e f l e k s je Zdzisław Andruszkiewicz: Szkic do  p o r t r e t u …………………………………………… […]

„Rzecz o Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej – bez upiększeń ale i bez negacji”

. Stowarzyszenia Pokolenia. Krajowa Komisja Historyczna „Rzecz o Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej – bez upiększeń ale i bez negacji” Warszawa 2003 . Spis treści . Wstęp ………………………………………………………………………………………………………….. str. 5 W s p o m n i e n i a i R e f l e k s j e J e r z y   […]

Kryzys kubański czyli jak Chruszczow chciał wpuścić Kennedy’emu jeża w gacie.

Grzegorz Wojciechowski     Początek lat sześćdziesiątych XX wieku, powszechnie uważany jest za okres szczytowy „zimnej wojny”. Wówczas to doszło do dwóch niezwykle istotnych incydentów, najpierw w sierpniu 1961 roku, praktycznie w ciągu jednego dnia wyrósł w Berlinie mur, który odgrodził od siebie dwa światy. Rok później doszło do najbardziej dramatycznego incydentu jakim bez wątpienia był […]

Kominform powstał w Szklarskiej Porębie

Grzegorz Wojciechowski       Turystom, którzy przyjadą w Karkonosze do Szklarskiej Poręby polecam spacer, jej główną ulicą 1 Maja, przy jej końcu pod numerem 62 znajdują się dwa budynki, będące dzisiaj własnością Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, mieści się tam luksusowy ośrodek wypoczynkowy.      Przed II wojną światową i w czasie jej trwania obiekty te pełniły […]

Wrocławscy dziennikarze w międzynarodowych misjach pokojowych ONZ. Korea 1954-1955

  Michał Żywień Polacy wielokrotnie uczestniczyli w misjach międzynarodowych. Opinia publiczna albo akceptowała udział Polaków w tych akcjach, albo się nimi po prostu nie interesowała. Uczestniczyłem w kilku takich misjach. Tu chcę opowiedzieć o tej w Korei, gdzie po zakończeniu wojny w roku 1953 Polska była członkiem komisji międzynarodowej nadzorującej rozejm (byłem tam z drugim […]

Śladami Marcina Lutra po Sachsen-Anhalt

  Wojciech W. Zaborowski   Dolny Śląsk graniczy z Saksonią, nie z Saksonią-Anhalt, przeto i turyści przekraczający od strony Polski granicę z Niemcami częściej odwiedzają Drezno i Lipsk niż Magdeburg (stolicę landu), Halle, Dessau czy Wittenbergę. Powodów takiego stanu rzeczy jest kilka, wśród nich bardzo istotną rolę odgrywa historia tego kraju (landu), który w swych […]

„Konserwy” na Kołymie

  Grzegorz Wojciechowski Do celi dociera niewielkie tylko światło – chociaż jest dzień, to tu panuje półmrok. Naprzeciw mnie siedzi stary, zniszczony człowiek. Ma ponad siedemdziesiąt lat. S. ma poważny zarzut: zabił człowieka, już po raz drugi. Pierwszy raz uczynił to przed ponad 25 laty, odsiedział ponad dziesięć. Dlaczego to zrobił? – Jak się wk…ię, […]

Polacy w Odessie ( 1 )

  Zbigniew Żyromski   Początki naszej obecności w tym rejonie sięgają końca XVIII wieku Odessa jest miastem zaledwie dwustuletnim. Początkowo tereny położone nad Morzem Czarnym zamieszkiwali kolejno Grecy, Słowianie, Turcy i Tatarzy, aż do 1791 roku, kiedy to zostały zajęte przez wojska rosyjskie pod wodzą Aleksandra Wasiljewicza Suworowa. Czwarte co do wielkości miasto RosjiMiasto zostało […]

Sprawa Hansa Ulricha Schaffgotscha pana na Chojniku

. Grzegorz Wojciechowski .            23 maja 1618 roku, w niezbyt odległej od zamku Chojnik Pradze, doszło do wydarzenia, które przez najbliższe trzydzieści lat miało olbrzymi i tragiczny wpływ na życie społeczeństwa prawie całej Europy. Tego bowiem dnia, z okna zamku na Hradczanach, wyrzucono dwóch katolickich namiestników cesarza Macieja – Jarosława Borzitę i Wilhelma […]

Jak Rosjanie, Kozacy i Polacy maszerowali na Chiwę

  Grzegorz Wojciechowski      W roku 1989 zostałem zaproszony do Taszkentu, stolicy Uzbeckiej SRR, przez miejscowy Instytut Kultury, miałem okazje poznać ten ciekawy kraj. W czasie pobytu w Azji Centralnej zainteresowałem sie w jaki sposób te ziemie weszły w posiadanie Rosji. Z ówczesnej polskiej literatury bardzo niewiele mogłem się na ten temat dowiedzieć. Moi […]

W Zakopanem bojkot fińskiego trenera

Grzegorz Wojciechowski          Na początku stycznia 1934 roku przyjechał do Zakopanego, na zaproszenie Polskiego Związku narciarskiego, znany fiński trener Tauno Lappalainen. Wizyta ta miała na celu „podciągnięcie” naszych zawodników w konkurencjach biegowych, które, były najsłabszą stroną Polaków. Razem z trenerem przyjechał jako tłumacz pan Raume przedstawiciel poselstwa fińskiego w Warszawie. Przybyły trener był jednym z […]

Pierwszy lot balonem z Francji do Pekinu

Grzegorz Wojciechowski .        Niezwykle zabawna historia wydarzyła się we francuskim miasteczku d’Auvergne, w listopadzie i grudniu 1783  roku. Mieszkał tam dr  Pres, który był bratem miejscowego plebana, interesował się  żywo  balonowym szaleństwem, które w tym czasie opanowało Francję, dokonywał też wielu rozmaitych doświadczeń z balonami.        Pragnieniem dr Pres’a było jednak dokonać czegoś niezwykłego, […]

„Nie strzelaj i wracaj natychmiast do wczoraj nam jeszcze kochanej Polski”

Grzegorz Wojciechowski Jan Janusz Akielaszek „Braterska Pomoc” 1968. Smutny chichot historii. Oficyna Wydawnicza „W Kolorach Tęczy” – Jan Akielaszek Wrocław 2016, ss. 80.    Dwa lata temu minęła okrągła 50 rocznica interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji,  w ostatnich kilku latach ukazało się kilka wartościowych pozycji dotyczących tragicznego losu „Praskiej Wiosny”. Niewątpliwie stosunkowo najbardziej ciekawa […]

Wywiad z sędzią Adamem Strzemboszem

Andrzej Żywień. Panie Prezesie. W Pańskiej książce „Między prawem a sprawiedliwością” jeden z rozdziałów zatytułowany jest „przerwana emerytura”. Dlaczego zdecydował się Pan przerwać tę emeryturę?