Artykuły

Chwila liryki. Odsłona pierwsza

.

 

Chciałbym w tym miejscu i dla tej właśnie społeczności zaprezentować specyficzne wytwory sztuki  –  wiersze .

Wiem , że szkoła dość skutecznie pogrzebała w większości z nas  wszelaką w tym zakresie ciekawość i zainteresowanie tym niemniej , aczkolwiek  jestem człowiekiem małej wiary , to jednakowoż posiadam przekonanie że właśnie liryka może pomóc w myśleniu, a już na pewno poprawić , niechby cząstkowo i chwilowo – aleć zawsze – nastrój i samopoczucie .

Przy czym nie będzie to żaden przewodnik po stylach czy epokach ani jakiś filologiczny rozbiór utworu ale dość eklektyczna podróż i prezentacja przeróżnych ( czasem tylko krótkotrwałych i przejściowych ) moich lirycznych fascynacji .

Onegdaj poezja bardzo pomogła mi uporać się z pewnymi zmorami i zwątpieniami , dzięki niej udało mi się też lepiej dostrzegać wiele uroków życia i świata .

Poezja jest tajemnicą i jak każdą tajemnicę próbujemy ją zgłębić , jest metafizyką ale i praktycznym rzemiosłem.

Jest czymś niedefiniowalnym ale i jest w niej coś poznawczego , kondensacją widzenia i języka .

Poezją jest , a przynajmniej może być , wszystko .

Jak filozofia i teologia stawia elementarne pytania o istotę istnienia na które tak naprawdę nie ma odpowiedzi .

Można ją dostrzec w każdej postaci życia czy sztuki .

Nie będę tu snuł rozważań czy poetą się jest czy tylko się bywa , nie użyję też ironii gombrowiczowskiej  podpierając swoje wybory twierdzeniami „ gdyż wielkim poetą był „ .

Postaram się przedstawiać po prostu same wiersze z lekko tylko zarysowanym w tle kontekście biografii ich autorów .

 

                                                                                                   Jan Chudy

 

Pochylmy się dziś nad wierszem Andrzeja Mandaliana .

.

Był raczej zapoznanym w powszechnej świadomości  poetą , prozaikiem , tłumaczem i scenarzystą filmowym . Język polski był właściwie jego trzecim – po ormiańskim i rosyjskim . Urodził się w 1926 r.  w Szanghaju gdzie jego rodzice prowadzili rewolucyjną agitację z ramienia Kominternu , od 1927 mieszkał w ZSRR skąd repatriował się z matką w 1947 r.  ( w czasie Wielkiej Czystki oboje rodziców  aresztowano , ojca rozstrzelano a matka wyszła z obozu po wojnie ) . Studiował medycynę w Moskwie zdobywając dyplom już w Warszawie w 1951 r. Pisał wiersze jeszcze w ZSRR po rosyjsku i w duchu epoki . W Polsce został czołowym „pryszczatym” poetą polskiego socrealizmu . Do jego najbardziej znanych wtedy utworów należą „ Pieśń o walce klasowej” czy wiersz „ Towarzyszom z bezpieczeństwa”. Po październiku przeżył otrzeźwienie polityczne , zaniemówił jako poeta i zajął się tłumaczeniami i pisaniem scenariuszy filmowych. W latach 70-tych działał już w opozycji publikował też w obu obiegach  prozę . Wrócił też do poezji wydając w 1976 r. tomik „Krajobraz z kometą” , w 1981 r. „ Egzorcyzmy „ a w 2002 r. „ Strzęp całunu”. Uprawiał lirykę głęboko osobistą , refleksyjną , wyciszoną i egzystencjalną . Wiersz który zaprezentuję pochodzi z wydanego w 2007 r. tomiku ” Poemat odjazdu „ który był nominowany do nagrody literackiej „ Nike „ w 2008 r.

Andrzej Mandalian zmarł 24 listopada 2011 r.

.

Jan Chudy

.

 

 

Andrzej Mandalian

 

MODLITWA  ZA  UPADŁYCH  ANIOŁÓW

 .

Czy ktoś mi to wreszcie powie ?

 

Ktoś mi powie , co się stało z tymi

dziewczynkami od pierwszej komunii     

umajonymi tak kwietnie ?

 

Gdzie się podziały jasne czoła ich rojeń ?

i ten chmurny blask oczu

znad stromych łuków policzków ?

 

W jaką stopiła się smołę łagodna słodycz ich rysów –

i terakotowe barwy

z których rzeźbiono anioły ?

Czyżby zaprawdę

wystarczyło tych paru zaledwie lat

żeby utracić wiarę ?

 

Tak całkiem ?

 

A wraz z nią i to wszystko

co nas z nią jednało ?

Czyżby było już po nas ? …

 

                    *

 

Nie , nie płaczmy za niewinnością ,

jeszcze nam wróci na starość ,

przed samym zejściem w ciemność .

 

Jeszcze się da nam we znaki …

 

Nie , nie pytajmy życia ,

wierne było nam , czy niewierne ,

nie zbywajmy się złudzeń …

 

Bądźmy dobrej myśli i –

bądźmy …

 

Bądźmy dobrzy dla aniołów ,

tych przydrożnych i polnych .

aniołów śmiechu i smutku ,

aniołów mocy i pustki ,

aniołów wszystkich czterech wymiarów .

 

Bądźmy dobrzy dla bytów czystych .

Tak , padają pod naszym ciężarem ,

tak , padają zawsze wraz z nami –

 

bądźmy …

.

Słowo od Jana Chudego

Inne z sekcji 

Kościół na drodze do samobójstwa

. Grzegorz Wojciechowski . Nastały złe, smutne czasy, nie chodzi tu tylko o pandemię, która skutecznie dezorganizuje nam życie, niszczy nasze plany, marzenia i nadzieje, ale chodzi również i o to co wyrabiają w naszym kraju ludzie, którym powierzono sprawowanie władzy. Nieco ponad rok temu pisałem na łamach miesięcznika „Odra” o Kościele i o tym […]

Jana Zacharskiego fraszki świeże i chrupiące jak bułeczki ( 24. 10. 2020 )

. Z publicznej areny . Szansa Pilnując stale europejskiego stadła, Unia naszemu krajowi wyraźnie podpadła, Oczekujemy zmiany tego obyczaju, Wtedy ją przyłączymy do naszego kraju. . Kamraci Choć rząd odchudzono, to wierchuszka zyska, Będą dla niej stworzone nowe stanowiska, Są zadowoleni partyjni kamraci, Bo intratnej posady żaden nie utraci. . Łapanka Mogłeś być nawet wicepremierem, […]