Artykuły

Chwila liryki. Odsłona dziewiąta – Jan Lechoń

.

Jan Chudy

.

Jakkolwiek Walentynki nie należą do szczególnie specjalnych świątecznych okazji naszego pokolenia , tym niemniej każda sposobność okazania dobrych emocji osobom z którymi łączą nas szczególne więzi jest bez wątpienia nader pożyteczna .

Miłości bezspornie poświęcono najwięcej utworów i to nie tylko tych lirycznych . Stąd też prawdziwa trudność wyboru .

Wzgląd tak na coraz dotkliwsze przemijanie , jak i na nierozerwalny związek radości i cierpienia występujący w miłości decydująco wpłynął na wynik mojej selekcji .

Nadzieja miłosnego spełnienia fenomenalnie motywuje życiowo , niestety zwątpienie w nią ( a przecież to nieodłączna strona tego stanu ) najczęściej skutkuje skrajnym pesymizmem mogącym prowadzić nawet do pragnienia ostatecznego odejścia .

Jan Lechoń , właściwie Leszek Serafinowicz , poeta i publicysta z emigracyjną i tragiczną biografią , szczególnie pamiętny jest jako współzałożyciel i twórca grupy poetyckiej Skamander . Urodził się w 1899 roku w Warszawie a zmarł na bruku Nowego Jorku po samobójczym skoku z hotelowego okna w roku 1956 . Sławę przyniósł mu wydany w 1920 r. tom „Karmazynowy poemat„ będący udaną próbą rozrachunku z polską mitologią ( pada tam np. słynne : „ A wiosną niechaj wiosnę , nie Polskę zobaczę „ ) . Kolejną z Jego poetyckich książek było wydane w 1924 r. „Srebrne i czarne„ z której właśnie pochodzi prezentowany wiersz . Tom ten przyniósł fascynację śmiercią i rozkoszą – tytuł był aluzją do srebrno-czarnych ozdób trumiennych i jest jedną z najbardziej pesymistycznych pozycji polskiej literatury . Zamieszczone tam wiersze w wysmakowanej formule jak i klasycystycznej oraz barokowej stylistyce zawierają paradoksy antytez . Znakomitą tego egzemplifikacją jest poniższy utwór …

Jan Lechoń

***

Pytasz , co w moim życiu z wszystkich rzeczy główną ,

Powiem ci : śmierć i miłość – obydwie zarówno .

Jednej oczu się czarnych , drugiej – modrych boję .

Te dwie są me miłości i dwie śmierci moje .

Przez niebo rozgwieżdżone , wpośród nocy czarnej ,

To one pędzą wicher międzyplanetarny ,

Ten wicher , co dął w ziemię , aż ludzkość wydała ,

Na wieczny smutek duszy , wieczną rozkosz ciała .

Na żarnach dni się miele , dno życia się wierci ,

By prawdy się najgłębszej dokopać istnienia

I jedno wiemy tylko . I nic się nie zmienia .

Śmierć chroni od miłości , a miłość od śmierci .

.

Słowo od Jana Chudego

Chwila liryki. Odsłona siódma – Joanna Kulmowa

Chwila liryki. Odsłona ósma – Jeremi Przybora

Chwila liryki. Odsłona pierwsza – Andrzej Mandalian

Inne z sekcji 

Wiersze Jana Zacharskiego; „Obywatel”

. Jan Zacharski . Obywatel . Powstanie tego wiersza jest konkretnym celem, Z wybitnym chcę zapoznać was obywatelem, Jest jednak okoliczność nie bardzo szczęśliwa, Że wielu obatelem często go nazywa. On się żwawo porusza w polszczyzny obrębie, Należy jednak uznać, że ma kluski w gębie, I każdy obserwator bez namysłu przyzna, Że piętą Achillesa jest […]

Warszawa w ogniu powstania ( cz. 1 )

. Zygmunt Zaremba . Czy pamięta ktoś dziś we Francji, że dwa lata temu dnia 24 sierpnia Warszawa powstańcza po zrzuceniu okupacji słała pozdrowienia wyzwolonemu właśnie Paryżowi? Mamy ten tekst przed sobą: „Powstańcza Warszawa do wyzwolonego Paryża. Jesteśmy dumni, że nasi lotnicy i żołnierze z polskiej dywizji pancernej biorą udział w bitwie, która doprowadziła do tego zwycięstwa. Wyzwolenie […]